Trzy wędki w lisim ogonie


Zapraszam na wycieczkę po nieistniejących już wsiach i osadach. Zapewniam, że w województwie kujawsko-pomorskim jest ich o wiele więcej niż podaje Wikipedia. Wiele z nich przestała istnieć w wyniku wysiedlenia mieszkającej tam ludności, głównie pochodzenia niemieckiego. Część miejscowości zaś została wchłonięta przez silniejsze ośrodki  w wyniku nasilenia procesów urbanizacyjnych. Zaznaczam, że nie zamierzam prezentować miejscowości powszechnie znanych, które z czasem stały się dzielnicami miast. Interesują mnie wyłącznie te zapomniane, po których ślad widoczny jest jedynie na starych mapach. Jeżeli mieszkają na ich terenie ludzie to najczęściej nie wiedzą, że przed laty był to odrębny, dajmy na to, przysiółek. Na początek odwiedzimy te, które leżą w granicach administracyjnych miasta Toruń. Miejsca do zwiedzania zaznaczyłem poniżej [Rys. 1].

Opuszczone osady

[Rys. 1] Mapa zapomnianych osad leżących na terenie miasta Toruń
źródło: 2977 Thorn, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25000, Preuss. Landesaufnahme, 1909.

Jak widać, nie trzeba wędrować aż na południową granicę poligonu, by znaleźć się na terenie opuszczonej osady. Trzy powyższe leżą na północy Torunia. Spójrzmy na ich usytuowanie na mapie współczesnej [Rys. 2].

Opuszczone  - mapa Google

[Rys. 2] Kliknij na mapę, by uzyskać powiększenie
źródło: Google Maps, 2012

1. Dreiangel – w dowolnym tłumaczeniu Trzy Wędki. Nie mam pojęcia jaki jest źródłosłów tej nazwy. Dziś główny trakt biegnący przez wieś to ulica Sadowa [Fot. 1]. Na polskich mapach z okresu dwudziestolecia międzywojennego nazwa osady już nie występuje. Prawdopodobnie po 1920 r. została przyłączona do wsi Wrzosy. Próżno szukać tu budynków o rodowodzie sprzed 100 lat. Cały teren został przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne [Fot. 2]. Przy okazji warto sobie uzmysłowić jak dynamicznie postępuje rozbudowa Torunia na tym terenie. Jeszcze 12 lat temu peryferiami była zabudowa przy ul. Owsianej. Jedno z najstarszych zachowanych gospodarstw zostało przedstawione na [Fot. 3].

Toruń, ul. Sadowa

[Fot. 1] ul. Sadowa | Toruń (Dreiangel), 2012

Toruń, ul. Sadowa

[Fot. 2] Współczesne budownictwo jednorodzinne na terenie dawnej osady Dreiangel | Toruń (Dreiangel), 2012

jedno z najstarszych gospodarstw

[Fot. 3] Jedno z dwóch najstarszych gospodarstw | Toruń (Dreiangel), 2012

 

2. Milchof –  niem. Mühlhof. Nazwa wskazuje na młyn jednak mapy pokazują jedynie wiatrak. W Skorowidzu miejscowości…1 wymieniany jako Muehlhof – osada o 1 budynku należąca do wsi Wrzosy, która liczyła sobie 14 mieszkańców (7 kobiet i 7 mężczyzn). Wszyscy byli wyznania rzymskokatolickiego i narodowości polskiej. Najstarszym budynkiem wydaje się być późniejszy dom dla pracowników leśnych [Fot. 4]. Pozostałą zabudowę należy datować na powojenną. W miejscu gdzie stał wiatrak umieszczone są działki. Dziś znajduję się tu również największa prywatna rezydencja należąca do właściciela Filmaru. Milchof ostatni raz pojawia się na mapie z 1944 r. zatem przyjąć można, że ostatecznie z rejestru podziału administracyjnego znikł po zakończeniu II wojny światowej.

Milchof

[Fot. 4] Budynek pracowników leśnych, obecnie dom mieszkalny | Toruń (Milchof), 2012

3. Lisi Ogon – niem. Fuchsschwanz. Najbardziej znany jest Lisi Ogon pod Bydgoszczą, ale Toruń nie był gorszy i swój ogon lisi miał. Na podstawie mapy [Rys. 1] widzimy, że osada liczyła 9 gospodarstw. Położona niecałe 500 m. na północ od założonych przez Prusaków składów amunicyjnych i ok. 800 metrów na zachód od dzisiejszej DK 1. Droga biegnąca przez Lisi Ogon pozostała nieutwardzona i dziś nosi nazwę ulicy Łysomickiej. W bezpośrednim sąsiedztwie poprowadzono linię przesyłową wysokiego napięcia [Fot. 5]. Liczba mieszkańców do 1945 r. pozostaje mi nieznana, podobnie struktura narodowościowa i wyznaniowa. Po II wojnie światowej składy amunicyjne zostały przejęte przez Armię Radziecką, która umiejscowiła tam swoją jednostkę. To prawdopodobnie przesądziło o losie mieszkańców osady, musieli ją opuścić. Z informacji niepotwierdzonych wynika jednak, że gospodarstwo położone najbardziej na wschód było zamieszkane jeszcze w latach 90 XX w. Po śmierci właściciela dom popadł w ruinę. Obecnie widoczne są jedynie fundamenty domu [Fot. 8]. Miejsca po gospodarstwach łatwo odnaleźć w terenie gdyż porośnięte są lilakami oraz roślinnością ruderalną (pokrzywa, łopian, oset) [Fot. 7].

Główny trakt do osady od strony zachodniej

[Fot. 5] Ul. Łysomicka | Toruń (Lisi Ogon), 2012

Uschnięte drzewo

[Fot. 6] Uschnięte drzewo na terenie byłego gospodarstwa, pierwszego od strony zachodniej | Toruń (Lisi Ogon), 2012

Pozostałości

[Fot. 7] Znaki po kolejnym gospodarstwie – rozrośnięte drzewo owocowe i lilaki | Toruń (Lisi Ogon), 2012

[Fot. 8 ] Na terenie najpóźniej opuszczonego gospodarstwa | Toruń (Lisi Ogon), 2012

Przypisy:
1 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych T. 11, Województwo Pomorskie. Warszawa: GUS, 1926. – online

5 thoughts on “Trzy wędki w lisim ogonie

  1. Pingback: Katarzynka i Hutowo « Kamień na kamieniu

  2. Pingback: Las Łysomicki | Kamień na kamieniu

  3. Pingback: Las Lulkowski | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: