Las Łysomicki


W ramach nadrabiania zaległości kolej na Las Łysomicki. Położony jest na zachód od Lasu Papowskiego.  Podobnie jak sąsiad wykracza poza miasto Toruń w głąb gminy Łysomice oddzielając tym samym zabudowania miejskie od terenu powiatu toruńskiego. Południowa granica ciągnie się wzdłuż granic miasta tuż nad traktem przechodzącego przez nieistniejącą już osadę Lisi Ogon, a następnie idzie tuż ponad centralnym cmentarzem komunalnym torami kolejowymi fragmentu linii nr 207 Toruń – Malbork, aż do dawnej posiadłości Katarzynka. Od wschodu sąsiaduje z wysypiskiem śmieci oraz wspomnianym już Lasem Papowskim. Północne rejony zamyka ul. Leśna i stojące wzdłuż niej zabudowania – to już Papowo Toruńskie. Po przekroczeniu DK nr 91 tuż za jednym z hoteli, granica lasu ciągnie się jakiś niecały kilometr na zachód, by tam spotkać się z terenami należącymi już do Lasu Lulkowskiego [1]. W granicach Torunia znajduje się niewielki fragment tego lasu dołączony do miasta w 1950 r. [2] i z administracyjnego punktu widzenia znajduje się on w części miasta zwanej Katarzynka [3]. Co ciekawe, fragment ten powstał z powtórnego zalesienia spowodowanego oczyszczeniem przedpola fortu IV – tereny leśne zamieniono na grunty orne [4].

Po minięciu posterunku odgałęźnego Katarzynka [5] kieruję się nieużytkami wzdłuż torów kolejowych, by dojść do południowego skraju lasu. Nad głową rozpostarły się linie przesyłowe wysokiego napięcia towarzyszące mi do momentu, w którym skręcam by dojść do miejsca, w którym na mapie zaznaczono obecność budki dróżnika. Budki brak, za to kilka metrów przed jej pierwotnym położeniem wkopano znak wysokościowy.

[Fot. 01] Linie przesyłowe wysokiego napięcia w Lesie Łysomickim | Toruń (Katarzynka), 2013

[Fot. 02] W miejscu gdzie stał krzak była kiedyś budka dróżnika, w lewym dolnym rogu widoczny znak wysokościowy | Toruń (Katarzynka), 2013

[Fot. 03] Reper, czyli znak wysokościowy na skraju Lasu Łysomickiego | Toruń (Katarzynka), 2013

 Na drugą stronę torów zaglądać nie warto. Bo to cloaca maxima naszego grodu, a sądząc po wielu latach takiego stanu, widocznie tak ma być. Pójdźmy zatem w las. Przeważa, jak wszędzie dookoła, sosna. Gdzieniegdzie skromne brzozowe albo dębowe urozmaicenie.

[Fot. 04] Las Łysomicki | Toruń (Katarzynka), 2013

[Fot. 05] Las Łysomicki | Toruń (Katarzynka), 2013

[Fot. 06] Las Łysomicki | Toruń (Katarzynka), 2013

 

[Fot. 07] Las Łysomicki | Toruń (Katarzynka), 2013

 Ta niepozorna ścieżka to granica miasta Toruń. To co na lewo to gminy Łysomice, co na prawo miejskie.

[Fot. 08] Granica administracyjna miasta Toruń i gminy Łysomice | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

Mały ten las. Półtora kilometra w nogach i znów cywilizacja. Papowo Toruńskie, część zwana Osieki, ul. Leśna. Na moich mapach też jest Leśna, tylko Google Maps twierdzi, że to Ogrodowa.

[Fot. 09] Ul. Leśna, północny skraj Lasu Łysomickiego | Papowo Toruńskie (Osieki), 2013

Z powrotem trasą kombinowaną tak, by wyjść przy stojącej wciąż budce dróżnika. Warto odnotować, że przez leśne ostępy biegnie coś w rodzaju „obwodnicy” łączącej ul. Kociewską z DK91 na wysokości Leśnictwa Łysomice.

[Fot. 10] Leśna „obwodnica” | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

[Fot. 11] Łysomice (Las Łysomicki), 2013

Dom dróżnika cały i zdrowy przetrwał do naszych czasów. Podobnie jak w czasach świetności pełni rolę gospodarstwa domowego. Podwórze zdobi dąb.

[Fot. 12] Dawna budka dróżnika | Łysomice, 2013

Kolejny cel to leśniczówka Leśnictwa Łysomice stojąca na skraju DK91. Obwarowana zielenią, głównie tujami i innymi iglakami. Nie zawsze stała w tym miejscu. Według mapy z 1909 r.  [6] zaznaczono ją po drugiej stronie szosy, tuż za Strugą Łysomicką niemal vis-a-vis hoteli. Łatwo poznać to miejsce po drzewie z zawieszoną reklamówką. Prędko jej nie ściągną, najwyżej spadnie sama, bo dookoła sama roślinność ruderalna z przewagą pokrzyw. Najwcześniejszą mapą okolic, która pokazuje budynek położony tak jak współcześnie jest wigówka z 1925 r. [7] Tuż za leśniczówką znajduje się pomnik przyrody – głaz  z inicjałami T. K, który opisywałem TUTAJ.

[Fot. 13] Tonąca w roślinności leśniczówka Leśnictwa Łysomice | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

[Fot. 14] Taras widokowy łączący dwa hotele | Łysomice, 2013

[Fot. 15] Miejsce gdzie dawniej stała leśniczówka – naprzeciw hoteli | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

[Fot. 16] Struga Łysomicka pod linią kolejową Toruń-Malbork i DK91 | Łysomice, 2013

Nie sposób nie dostrzec kolejnego dawnego domu dróżnika zbudowanego z cegły. Stoi nieco ponad 150 m. na północ od zarośli z [fot. 15], na samym skraju lasu, szosy i wlotu na papowskie Osieki. Jako jedyna budowla przy ul. Leśnej administracyjnie należy do Łysomic [8]. Zadbany, tylko ten azbest i reklama psują efekt finalny.

[Fot. 17] Dom dróżnika – widok od południowego zachodu| Łysomice, 2013

[Fot. 18] Dom dróżnika – widok od północnego wschodu | Łysomice, 2013

Uwagę moją przyciągnął widoczny na mapie symbol „Mlst.” oznaczający  Meilenstein, dosłownie kamień milowy. Mowa o kamieniu zawierającym inskrypcję informującą o odległości do danego miejsca. Zwykle stawiano je kilka kilometrów przed większymi miastami. Najbliżej zobaczyć je można [fot. 19] w Skansenie Maszyn i Sprzętu Drogowego w Ciechocinku. Oczywiście w danym miejscu żadnego kamienia milowego nie uświadczyłem. Pewnie komuś się przydał do innych celów.

[Fot. 19] Kamień milowy w Skansenie Maszyn i Sprzętu Drogowego| Ciechocinek, 2013

W ten sposób znaleźliśmy się w zachodniej stronie Lasu Łysomickiego, tzn na zachód od DK91. Na wstępie spotkamy nie do końca wyschnięte koryta cieków wodnych oraz podmokłą łąkę (na wysokości pomiędzy Strugą Łysomicką, a hotelami). Nie ma co marzyć, że skrócimy sobie drogę. Chyba, że mamy na sobie wodery, wtedy można szturmować mokradła do woli.

[Fot. 20] Koryto cieku wodnego | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

[Fot. 21] Podmokła łąka na północ od Strugi Łysomickiej, tuż nad leśniczówką | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

Dalsza część lasu, jak wszędzie dookoła – sosny, sosny, sosny… czasem młoda brzezina, głównie przy traktach. Im bliżej Torunia tym więcej śmieci. Może każdy przy wejściu do lasu powinien  czytelnie podpisywać się pod zasadami zachowania się w lesie.

[Fot. 22] Łysomice (Las Łysomicki), 2013

[Fot. 23] Zasady zachowania się w lesie | Łysomice (Las Łysomicki), 2013

Mapka ukazanych miejsc wraz z granicami Lasu Łysomickiego. Celowo nie naniosłem punktów na mapę współczesną, by zachęcić do korzystania z arcyprzydatnego dla eksploratorów narzędzia jakim jest hGIS. Messtischblatt jest wzorowo skalibrowany i bezbłędnie pokazuje współczesną warstwę satelitarną. Znaleźć fragment nie jest trudno – tuż nad ówczesnym Toruniem.

[Rys. 1] Mapka z opisanymi miejscami: 1 – nieistniejący już dom dróżnika i reper (fot. 2 i 3); 2 – dom dróżnika (fot. 12); 3 – miejsce gdzie dawneij stała leśniczówka (fot. 15); 4 – lokalizacja obecnej leśniczówki (fot. 13) ; 5 – dom dróżnika (fot. 17 i 18); 6 – nieistniejacy kamień milowy;
Źródło: na podstawie 1510 Thorn, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25 000, Preuss. Landesaufnahme, 1909

I ciekawostka z dawnej prasy. Las Łysomicki był miejscem, w którym krzewiono aktywność fizyczną.

[Il. 1] Źródło: Gazeta Toruńska z dnia 14.05.1902 r., nr 110, s. 3

Przypisy:

[1] Granice Lasu Łysomickiego (Lissomitzer Wald) wyznaczono na podstawie map: 1510 Thorn, Topographische Karte (Meßtischblatt) 1:25 000, Preuss. Landesaufnahme, 1909 [dostęp: 25.09.2013] – link; Rozmieszczenie lasów na terenie Torunia, oprac. K. Biały, P. Piotrowiak dołączonej do Lasy komunalne Torunia. Stan, zagospodarowanie, ochrona. Materiały seminaryjne pod red. K. Białego. Toruń: Polski Klub Ekologiczny, 1998; Rys. 08: Tereny leśne – stan zagospodarowania – stan władania… dołączonej do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Torunia, przyjęte uchwałą nr 1032/2006 Rady Miasta Torunia z dnia 18 maja 2006 r. [dostęp: 26.09.2013] – link;  Geoportal Miasta Torunia, mapa Plan zarządzania krajobrazem [dostęp: 26.09.2013] – link wraz z informacją o jednostce krajobrazowej VI-5 [dostęp: 26.09.2013] – link.

[2] Patrz Rys. 04:  Zmiany obszaru miasta Torunia na przestrzeni wieków dołączona do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Torunia, przyjęte uchwałą nr 1032/2006 Rady Miasta Torunia z dnia 18 maja 2006 r. [dostęp: 26.09.2013] – link.

[3] Granice części urzędowych miasta Torunia, 2005 [dostęp: 26.09.2013] – link.

[4] Mapa Toruń – Twierdza fortowa – Obszary pasa fortecznego, oprac. L. Narębski i P. Piotrowiak dołączona do Lasy komunalne Torunia. Stan, zagospodarowanie, ochrona. Materiały seminaryjne pod red. K. Białego. Toruń: Polski Klub Ekologiczny, 1998; J. Fedorowicz, Antropogeniczne przeobrażenia środowiska geograficznego na terenie miasta Torunia, „Studia Societatis Scientiarum Torunensis. Sectio C.”, Vol. X, nr 3, 1993 .

[5] Patrz http://semaforek.kolej.org.pl/wiki/index.php/Katarzynka [dostęp: 26.09.2013].

[6] 1510 Thorn,…

[7] P36 S26 H Toruń, Mapa Szczegółowa Polski 1: 25 000, Wojskowy Instytut Geograficzny, 1925 [dostęp: 27.09.2013] – link.

[8] Patrz Geoportal Powiatu Toruńskiego [dostęp: 27.09.2013] – link.

14 thoughts on “Las Łysomicki

  1. Dla mnie hitem tego zapisu są piękne, wspaniałe oraz niezwykle fotogeniczne M R Ó W K I !
    – Dzięki za inspirację! Jeśli kiedyś u mnie da się je spostrzec to proszę przyjąć za pewnik, że „one są stąd”.

  2. Ciekawa historia z tym kamieniem milowym. Ludziom wszystko się przydaje – macewy, nagrobki. Zeszłego roku mieszkałam w domu z XVI wieku, który po części zbudowano z kamieni używanych przez Etrusków. Taki ichniejszy recykling, rzec by można…

    • Kamień milowy mógł zostać zabrany już po 1920 r., kiedy administrować zaczęli Polacy. Nie sądzę by został zastąpiony kamieniem z polskojęzyczną wersją napisu.
      Przepadł jak… kamień w wodę.

      • Kiedyś w Suwalskim Parku Krajobrazowym znikły opisane w przewodnikach kamienie narzutowe – ktoś po prostu wywiózł je, żeby upiększyć swą posiadłość. Kiedy zidentyfikowano złoczyńcę, przywiózł wszystkie z powrotem, ale wywalił losowo, tak ze kamienie zamiast leżeć zakopane do połowy leżą na powierzchni ziemi, co budzi konsternację osób, które nie znają tej historii.

  3. Pingback: Las Lulkowski | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: