W dobrzyńskiej szarudze #3


Świętosław, prócz programowego zimna, przywitał nas takim to przykładem chałupki. Nadal zamieszkała. Wygląda na ofiarę nalotu bombowego. Cegła z gliną trzyma się solidnie😉

[Fot. 1] Chałupa z cegły i gliny | Świętosław (gm. Ciechocin, pow. golubsko-dobrzyński), 2013

Stan dworu na pierwszy rzut oka nie przyprawia o zawał. Umówmy się, jest wcale nieźle. Budynek z II poł. XIX w. okazały, dach raczej cały, ściany też, nawet okna niewybite. Ma opiekunów mieszkających w jednym z mniejszych pomieszczeń. Zachowała się także obora z cegły i kamienia, co na ziemi dobrzyńskiej było rzadkością.

[Fot. 2] Dwór od strony północnej | Świętosław (gm. Ciechocin, pow. golubsko-dobrzyński), 2013

[Fot. 3] Dwór od strony południowej | Świętosław (gm. Ciechocin, pow. golubsko-dobrzyński), 2013

[Fot. 4] Murowana obora | Świętosław (gm. Ciechocin, pow. golubsko-dobrzyński), 2013

Żałuję, że w Morgowie nie zboczyłem ku tamtejszemu cmentarzowi ewangelickiemu. Na własne oczy zobaczyłbym tablicę inskrypcyjną w kształcie otwartej księgi. Ostatni raz księgę – o taką jak TU – czyli nie będącą częścią postumentu, widziałem prawie 4 lata temu w pałuckiej Szkocji. Na pocieszenie pejzaż z krową, co na morgach kolonistów stoi.

[Fot. 5] Stoi na morgach morgowska krowa | Morgowo (gm. Ciechocin, pow. golubsko-dobrzyński), 2013

Pałac(yk) w Zębowie krzywi się w kadrze. Dość mały i kanciasty, jak na pałac, ale niech Nałęczom będzie. Obecnie znajduje się tam przedszkole i ośrodek zdrowia. Na dawnych mapach widać tory od kolejki gospodarczej idącej od Zębowa przez Łążyn do stacji Kawęczyn.

[Fot. 6] Pałac | Zębowo (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

Przy skrzyżowaniu dróg na Łążyn i Kuźniki stoi cmentarz poepidemiczny, na którym wielokrotnie chowano ofiary epidemii „morowego powietrza” oraz cholery. Pierwszy raz epidemia nawiedziła Zębowo podczas potopu, a i potem wiele razy dawała o sobie znać, podobnie jak na całej ziemi dobrzyńskiej. Każda ze ścian pomnika posiada napisy. Więcej zdjęć i informacji o cmentarzu – TUTAJ.

[Fot. 7] Inskrypcja na jednej ze ścian pomnika | Zębowo (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

Łążyński dwór wybudowano z cegły i drewna. Znakiem rozpoznawczym są cztery kolumny podtrzymujące ryzalit. Także zachowane do dziś drewniane okna i drzwi. Szkoda, że z 8 stawów i wyspy na jednym z nich nie pozostało już wiele.

[Fot. 8] Dwór | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 9] Drewniane drzwi | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 10] Jeden z wysuszonych stawów w parku przydworskim | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 11] Przydrożny krzyż | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

Tuż przy kościele znajduje się płyta nagrobna Zofii z Zielińskich Nałęcz pochowanej w 1885 r. Na samym cmentarzu parafialnym doliczymy się może 10 zabytkowych nagrobków. Najbardziej szkoda upamiętniającego dziedzica Kawęczyna (nie poznałem jego personaliów). Sam pomnik wykonany najpewniej przez jeden z włocławskich zakładów kamieniarskich trzyma się dzielnie. Tyle, że nie stoi tam gdzie pierwotnie, a mogiłę obmurowaną jemu towarzyszącą zlikwidowano. Dlaczego? Dlatego, że miejscowy pleban widać cierpi z powodu niekorzystnej aury gdy odprawia mszę na cmentarzu i potrzebuje stylizowanej na przystanek autobusowy kazalnicy.

[Fot. 12] Płyta pozioma Zofii z Zielińskich Nałęcz | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 13] Przeniesiony pomnik dziedzica Kawęczyna | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 14] Cmentarna kazalnica | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

Drewniany ganek z laubzegowymi wycinankami trafia się również dość rzadko.

[Fot. 15] Ganek z laubzegami | Łążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

Wycieczka nie mogąc znieść zimnicy uciekła czym prędzej do Kawęczyna na pekaes. Do Dobrzejewic dotarłem w pojedynkę. Po drodze poznałem co kryje się za umieszczonym na mapie napisem Klotyna. Klotyna to… łąka.

[Fot. 16] „Dym się leje” | Kolonia Podłążyn (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

[Fot. 17] Klotyna | gm. Obrowo, pow. toruński, 2013

Nie będę pastwić się nad Dobrzejewicami i pokazywać stęchłołososiowatego punktu mieszkalno-usługowego, ani też ludowego domu kółka rolniczego obwieszonego reklamami niczym słup ogłoszeniowy. Dobrzejewice będzie reprezentować prawdziwy zabytek. Metalowy pomnik nagrobny Katarzyny z Bullerów Lipińskiej, który wodzi złomiarzy na pokuszenie od 1862 r.

[Fot. 18] Metalowy pomnik nagrobny Katarzyny z Bullerów Lipińskiej | Dobrzejewice (gm. Obrowo, pow. toruński), 2013

mapa3

[Rys. 1] Mapa wycieczki. Kliknij, by powiększyć.
Źródło: Google Maps, 2014

I to byłoby na tyle ziemio dobrzyńska i roku ów, trzynasty.

 

 

10 thoughts on “W dobrzyńskiej szarudze #3

  1. Bullerowie to praciotki i prawujki moje. A dziś w Czernikowie i w Urzędzie Gminy i na poczcie i w sklepach byli kolędnicy🙂

  2. „Metalowy pomnik nagrobny Katarzyny z Bullerów Lipińskiej, który wodzi złomiarzy na pokuszenie od 1862 r.” – nie no, nie spodziewałam, że to zdanie tak bardzo mnie rozbawi ;)). Pozdrawiam!

  3. Bliźniaczo podobny dwór do dworu z Świętosławia znajduje się w Zadusznikach http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/1447/Zaduszniki/
    Ten z Zadusznik został znacjonalizowany – jest zadbany i piękny – mieści się w nim szkoła. Z rysu historycznego wynika, że oba dwory budowane były przez ród Karnkowskich.
    Dokąd dwór świętosławski zajmowała szkoła podstawowa wyglądał znacznie lepiej. Niestety właściciel po wyprowadzeniu szkoły mało dokładał starań, stad jego obecny stan. Mieszkańcy Świętosławia z nadzieją spoglądają na nowego nabywcę tego dobra licząc, że przywróci jego świetność z przed lat. Życzymy mu powodzenia w tym przedsięwzięciu.

    • Dziękuję Pani za komentarz. Również mam nadzieje, że zabytek, który naprawdę ma potencjał i mógłby stać się wizytówką ziemi dobrzyńskiej zostanie kiedyś odnowiony.
      Pozdrawiam

  4. Nie wiem, czy kiedy odwiedzałeś łążyński cmentarz, rosła na nim jeszcze majestatyczna, 150-letnia aleja różnych gatunków drzew liściastych, głównie kasztanowców. Otóż ta aleja, będąca główną ozdoba cmentarza, również przeszkadzała plebanowi. Może kasztany spadały mu na głowę. Za zgodą miejscowego wójta wyciął wszystkie drzewa z obu stron alei, co do jednego. Teraz płakać się chce, jak się na to patrzy. Istnieje obawa, że niedługo podobny los spotka drzewa w parkach łążyńskim i zębowskim.

    • Dziękuję za wiadomość. Na cmentarzu w Łążynie byłem w grudniu 2013 r. Niestety teraz już nie pamiętam czy aleja była czy nie. Przykre, że to co piękne często pada ofiarą głupoty pod pretekstem bezpieczeństwa. Pozdrawiam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: