Dobrzyńskie pozimie #01


Wycieczka po dobrach rodu Zielińskich musiała częściowo ukazać się jeszcze w lutym. Inaczej straci na aktualności. Ktoś gdzieś napotkał bazie… Początek w Skępem. Przecież nie pokażę Wam koziołka, co stoi władczo na kamieniu i dybie rogami na niespiesznych turystów. Nieco sennymi ulicami w oparach gryzącego dymu (czym tu ludzie palą?) kierujemy się w stronę klasztoru. Co rusz wyłaniają się drewniane domki. Te zadbane i te koślawe, czasem wstydliwe skryte przez betonowe klocki. Strzechę zobaczymy tylko na szkicach umieszczonych na rynku, ukazujących przeszłą zabudowę jednego z  najmłodszych w województwie kujawsko-pomorskim miasteczek. Prawa miejskie odzyskało w 1997 r. po 130 latach kary za powstanie styczniowe. Rok dłużej z przywróceniem praw miejskich czekał Piotrków Kujawski.

[Fot. 1] Róg północnej i zachodniej pierzei rynku | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 2] Ul. Sierpecka | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 3] Tak to drzewiej wyglądało | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

 

Klasztor Bernardynów położony jest w części zwanej Wymyślinem, który do 1997 r. stanowił odrębną wieś. Wzdłuż wewnętrznej strony jego murów zbudowano krużganki, na ścianie których zamocowano kilkadziesiąt płyt nagrobnych. Część z nich to prawdziwe arcydzieła epigrafiki I połowy XIX w. Na terenie klasztoru pojawiły się dopiero w połowie lat 70. XX w., kiedy to zostały znalezione pod parkanem skępskiego cmentarza. Pierwotnie znajdowały się w katakumbach w tzw. Borku aż do 1941 r gdy hitlerowcy postanowili katakumby zlikwidować. Gruz z rozbiórki oraz część płyt (nie wszystkie zostały ocalone) użyte zostały do utwardzenia drogi łączącej Skępe z Łąkiem.

[Fot. 4] Dom przy ul. Klasztornej 34 | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 5] Mury klasztorne | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 7] Klasztorne krużganki | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

Zaledwie dwa przykłady interesujących pod względem treści inskrypcji na płytach nagrobnych.

[Fot. 8] Płyta nagrobna Maryanny de Lehvaldt Jezierskiej z Ośmiałowskich | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

MARYANNA
z OŚMIALOWSKICH
de LEHVALDT
JEZIER = żyła lat 74 SKA
a 60 w jednem małżeństwie
um. d. 26|2 59.
Kochana i żałowana_ za Jej Duszę
Przechodniu! daj łzę lub westchnienie
Zmów Anielskie pozdrowienie.

[Fot. 9] Płyta nagrobna Teodory Chełmickiej z Cissowskich | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

Przechodniu! Zastanow się przy Zmarłego grobie,

Pomodl sie, co dzis zrobisz, jutro może Tobie.

By zyła w BOGU, Pomnik ten stawia po zgonie

Wdzeczny Maz, Prawowiernej i Cnotliwey Zonie

I. W. Teodora z Cissowskich Chelmicka Staroscina

Umarla Dnia 4 Maja 1812 Roku.

Pośrodku dziedzińca klasztornego stoi kaplica grobowa rodziny Zielińskich, pierwotnie kaplica św. Barbary z I poł. XVIII w. Oprócz płyt inskrypcyjnych poszczególnych członków rodziny, nad wejściem mamy tablicę wpisaną w coś w rodzaju aediculi zwieńczonej czaszką z piszczelami, pod którą widnieje herb rodu oraz panoplia.

[Fot. 10] Kaplica grobowa rodu Zielińskich | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 11] „Ciała ich są w pokoju pogrzebione a sława Ich żyje na pokolenie i pokolenie | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

 

Ołtarz z obrazem Matki Bożej Skępskiej, epitafium Gustawa Zielińskiego i nietypową ambonę możecie łatwo znaleźć w internecie. Epitafium Zboińskich skiepściłem niestety, foto poruszone. Z wnętrza kościoła klasztornego pw. Zwiastowania NMP prezentuję organy, tył ołtarza z krucyfiksem (kto zna datę wykonania?) oraz słynnego dobrzyńskiego brodacza na suficie pośród polichromii. No, skąd my go znamy?

[Fot. 12] Kościelne organy | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 13] Krucyfiks na tyłach ołtarza | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 14] „Król dobrzyński” i polichromie na suficie kościoła | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

Moglibyśmy tak jeszcze długo fotografować każdą polichromię, ale do mety jakieś 20 km, a my jeszcze ze Skępego nie wyszliśmy. Niedaleko klasztoru stoi dawny zajazd oraz leśniczówka mogąca śmiało startować w konkursie na najpiękniejszy budynek drewniany w posiadaniu leśnictwa.

[Fot. 15] Dawny zajazd klasztorny | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 16] Leśnictwo Skępe, nadleśnictwo Skrwilno | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

 

Docieramy do Borku skępskiego. To ok. 10ha skupisko leśne, pamiątka po dawnej puszczy mazowieckiej, wewnątrz którego mieści się kapliczka związana z objawieniami maryjnymi. Właśnie tutaj ulokowano w 1805 r. cmentarz z katakumbami gdzie chowano, jak podpowiadają przewodniki, panteon najznakomitszych mieszkańców Ziemi Dobrzyńskiej: rodziny ziemiańskie, powstańców, żołnierzy I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej. Wejść na teren katakumb można było ceglaną bramą. Całość podczas wojny zniszczona przez Niemców, odbudowano tylko kapliczkę w 1947 r.

[Fot. 17] Kapliczka na Borku | Skępe (Wymyślin) (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

Położenie Skępego uwarunkowane jest przez jeziora: Święte (zanikające), Małe i Wielkie. Połączone są między sobą i zasilane przez Mień. Pomiędzy Jeziorem Wielkim, a Małym istniało grodzisko. Po wojnie zniszczono je urządzając w jego wnętrzu amfiteatr.

[Fot. 18] Amfiteatr wewnątrz grodziska | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 19] Kościół pw. Miłosierdzia Bożego po drugiej stronie Jez. Małego | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

[Fot. 20] Siedlisko nad Jez. Wielkim | Skępe (gm. Skępe, pow. lipnowski), 2014

Część druga zdecydowanie bardziej przyrodnicza aniżeli sakralna już za kilka dni.

One thought on “Dobrzyńskie pozimie #01

  1. Pingback: Dobrzyńskie pozimie #02 | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: