Szkocja


Do tej rozpostartej na północy Albionu zupełnie nie podobna. Zamiast gór płaskie jak stół łąki barwione setkami odcieni zieleni. Zamiast zamków domy drewniane, przycupnięte ze wstydem w cieniu nowszych murowanych. Napotkanym owcom daleko do gracji  Scottish Blackface tak samo jak psom do kotów. Siatka kanałów nad łąką nadnotecką mogłaby za to miejscami odzwierciedlać kratę na kilcie.

[Fot. 1] Noteć | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Zmieniła się ta Szkocja przez ostatnie 4 lata. Semiurbanizacja – tak zwie się ten diabeł. Wzdłuż głównej ulicy wyrastają kolejne domy. Starych gospodarstw należy wypatrywać starannie. Drewniane stoją jak skanseny stłamszone ogromem nowych budynków. Za to w ceglanych lokatorzy zbierają się przy kuchennym oknie i wpatrują z niedowierzaniem jakby zobaczyli prawdziwych Szkotów w strojach narodowych z dudami aniżeli z aparatami fotograficznymi.

[Fot. 2] Pamiątka osadnictwa typu olęderskiego, dom drewniany z IV ćw. XIX w. | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 3] Osadnictwo współczesne | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 4] Nowe i stare | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Przez wieś przechodzą tory kolejowe łączące Bydgoszcz z Szubinem, a dalej Kcynią, Wągrowcem aż do Poznania. Najstarsi indianie powiadają, że ostatni pociąg widzieli tu jakoś w latach 90-tych XX w. Byłoby to świetne połączenie ze stolicą Wielkopolski, alternatywne do tego przez Inowrocław i Gniezno. Byłoby, ale nie ma. Zaledwie wczoraj usłyszałem w radio, że marszałek stawia na kolej. Dziurawe mosty na Noteci nie są moim zdaniem najlepszą wymówką.

[Fot. 5] Tory kolejowe w stronę Rynarzewa | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Całkiem dobrze ma się szkoła ewangelicka, w której jak podają księgi odbywały się także modlitwy. Tuż za szkołą pierwszy z trzech cmentarzy ewangelickich. Najstarszy z nich posiada kamienną księgę przeszłości mieszkańców osady Schottland. Tak, to w Szkocji natknąłem się po raz pierwszy na tablicę nagrobną w kształcie książki. Jak do tej pory znam jeszcze tylko dwa inne zapomniane miejsca jej występowania.

[Fot. 6] Dawna szkoła ewangelicka | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 7] Tablica nagrobna w kształcie otwartej książki | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Od strony szkockiego PGRu dobywało się beczenie. Stoi toto, ni to pies, ni wydra. Czarnawe, wyliniałe, beczące. Przy tym rozzuchwalone i nie dające się w jakikolwiek sposób namówić na pozowanie. Pole żerowania jaśniejszych towarzyszek zostało ograniczone za pomocą łańcucha. Czy szkocki obyczaj każe trzymać owce na sznurku?

[Fot. 8] Owca na tle zabudowań byłego PGRu | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Przed męczącym beczeniem najlepiej chroni las, a w nim miejsce ciszy. Leśny cmentarz, na którym chowano zmarłych z pobliskiej wsi Siedliska znajduje się raptem kilkadziesiąt kroków od głównej drogi przechodzącej przez Szkocję. Ekologiczna ostoja – na jego terenie znajduje się aż 5 mrowisk.

[Fot. 9] Cmentarz ewangelicki | Siedliska (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Czy podobał się wam mój dom?! – akcent tego zdania stawiany był przede wszystkim na zdziwienie. Pochodził od właściciela poniższego gospodarstwa. Co ja mogę, że mam jakąś słabość do budynków, w których budulcem jest kamień.

[Fot. 10] Gospodarstwo ze stodołą kamienno-ceglaną | Szkocja (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

By dojść nad Łąki Nadnoteckie najlepiej zejść na przecinający główną drogę szlak pieszy niebieski. Po kilkuset metrach trafiamy na kapliczkę. Mapa z 1878 r. pokazuje ją także, ale z racji protestanckiego wyznania bliższej i dalszej okolicy nie mogła to być kapliczka z Maryją. Napotkana kapliczka jest, na oko, tworem tuż powojennym. Ogrodzenie, jak mniemam,  „wypożyczono” z któregoś z cmentarzy. Nazwisko na sygnaturze jakbym już gdzieś widział.

[Fot. 11] Kapliczka | Siedliska (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 12] Projektu Hermanna Boetchera prawnie zastrzeżonego  | Siedliska (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Zbaczamy ze szlaku ku północy. Już prawie jesteśmy na łąkach, ale wspomnijmy jeszcze trzeci, nieistniejący już cmentarz. Na jego miejscu mamy lekkie wzniesienie i dwa drzewa. Skąd takie ich zatrzęsienie? Gmina Szubin to raj dla poszukiwaczy zapomnianych cmentarzy. Jest ich tu najwięcej w całym województwie, aż 54 – lokalizacje TUTAJ. Wydaje się, że każda nowa osada została wyposażona w miejsce do grzebania zmarłych. W niektórych wsiach nawet po 3. Wszystko przez zmiany administracyjne. Część przysiółków i osad przestała istnieć jako samodzielny byt. Z punktu widzenia dzisiejszego podziału terytorialnego cmentarz leży w Szkocji, na starych mapach widzimy, że tu był kraniec Siedlisk, a chowani byli prawdopodobnie z powodu bliskości mieszkańcy nieistniejącego folwarku Wołowiec. Dziś Wołowiec jest jedynie nazwą leśnego uroczyska, a resztka gospodarstw przynależnych do niego włączono do Siedlisk. Nudne, ale coś wyjaśnia.

[Fot. 13] Nieistniejący cmentarz | Szkocja (Wołowiec) (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Wreszcie Noteć i łąka. Jazy, zapory, a w tle Rynarzewo z dwiema kościelnymi wieżami.

[Fot. 14] Noteć | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow, nakielski), 2014

[Fot. 15] Zapory przy starorzeczach Noteci | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 16] Jaz | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 17] Jaz | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 18] Notecka toń | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 19] W tle stary most na Noteci i Rynarzewo | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

[Fot. 20] Stary most kolejowy, wieża kościoła katolickiego, wieża kościoła ewangelickiego | Łąki Nadnoteckie (gm. Szubin, pow. nakielski), 2014

Szkocja jaka jest każdy widzi, za to Łąki Nadnoteckie dla miłośników bezkresnego zielono-niebieskiego spokoju obowiązkowe!

4 thoughts on “Szkocja

  1. Choćbym się w te krajobrazy wgapiał nie wiadomo jak długo, choćbym mocno natężał wrażliwość swą nie wykrzesałbym z tamtych terenów tego co pokazano. Może dlatego, że tam się nie urodziłem? Oglądając te zdjęcia budzi się we mnie jakieś zrozumienie dla tych krajobrazów codziennych. To frajda patrzeć na te fotografie i wsparty towarzyszącym słowem ich Autora cośkolwiek więcej rozumieć z pokazywanego świata.

    No i per analogiam budzi się zaciekawienie i większe zrozumienie dla zwyczajności tej naszej kujawskiej.
    – Za co będąc wdzięczny udaję się w regiony nie posiadające internetu przez całe dwa tygodnie.
    Są takie, nawet w Toruniu.

    • Myślę, że to nie tyle kwestia urodzenia, co niemoc moja przy pstrykaniu. Na tych łąkach jest świetnie, tylko jakoś tego uchwycić nie umiem widocznie.
      Samą wieś można potraktować jako wakacyjną wizytę w miejscu o nietypowej nazwie. Czego to na Pałukach nie ma: Szkocja, Wenecja, Rzym, Paryż…

  2. Kolejowy ruch pasażerski na odcinku Bydgoszcz-Kcynia ustał w 2004 roku. Do tej pory przez Szkocję z Bydgoszczy do Szubina prowadzony jest ruch towarowy! Warto o tym pamiętać, bo łatwo o wypadek. Nie tak dawno zapomniał o tym jeden z kierowców w Kołaczkowie i na przejeździe kolejowym zawadził o pociąg…

    • Dziękuję za uzupełnienie informacji. Kilkakroć szedłem wzdłuż tych torów, również przez most i w życiu bym nie uwierzył, że tam przejeżdżają jeszcze pociągi.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: