Lokatorzy wyklęci


Opowieść z Dworcowcej 19 przytoczę w niezwykle krótkim zarysie. Wiele w niej podłości, cierpienia, na które bezradne jest ułańskie strzemię przybite wraz z podkową na szczęście do wiekowego dębu. Także sporo  ciemnych zaułków i mielizn wymagających doświadczonego reportażysty oraz wziętego prawnika, którzy pomogliby bohaterom wpisu Państwu Fajfrowskim.

Małolepszy. Wszystko w tej historii rozpoczyna się i kończy na tym nazwisku. Dla Urzędu Bezpieczeństwa w województwie łódzkim to synonim najgorszej zarazy, do natychmiastowego wyplenienia. Dla Włodzimierza Fajfrowskiego to nazwisko panieńskie babci. Jego ojciec Władysław Fajfrowski oraz Jan Małolepszy ps. „Murat” byli kuzynami. Władysław służył w 18 Pułku Ułanów Pomorskich w Grudziądzu. Po odbyciu służby osiadł w Toruniu. Z zawodu był ogrodnikiem. W 1935 r. wziął ślub z Ludwiką Rychlewską. Podczas okupacji… No właśnie, tu niestety natrafiam na pierwszą i nie jedyną czarną dziurę, ale jak domyślam się z późniejszych wypadków, musiał wraz z „Muratem” dzielić los „chłopca z lasu” w ich rodzinnych stronach, dzisiejszym powiecie wieluńskim. Najpierw jako członek ZWZ-AK, potem już jako członek Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Pobyt w szeregach KWP musiał trwać najwyżej rok gdyż już w 1947 r. odebrał dyplom mistrza ogrodniczego z rąk samego Bronisława Hozakowskiego.  Małolepszego wykończono w łódzkim więzieniu w 1949 r. Wydaje się, że przeszłość Władysława Fajfrowskiego była niewidoczna dla Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, tym bardziej że w 1953 r. otrzymał  na własność blisko 5 hektarów ziemi wraz z gospodarstwem położonym przy ul. Dworcowej 19. Dom z cegły z 1880 r. To chyba najstarszy dom na Mokrem biorąc pod uwagę informację z toruńskiego geoportalu. Poprzednim właścicielem był niejaki Bartel, również ogrodnik.

Nazwisko Fajfrowski odziedziczyło komunistyczną nienawiść po nazwisku Małolepszy już po odwilży 1956 r. Nachodzili go za dnia i w nocy. Straszyli, brali na przesłuchania – wspomina Pan Włodzimierz. Aż któregoś dnia 1962 r. ojciec nie wytrzymał. Nie wiadomo dokładnie, czy on sam, czy może oni go – relacjonuje syn. Znaleźliśmy go tam gdzie stoi ten krzyż. W miejscu gdzie rodzina znalazła martwego Władysława Fajfrowskiego  Pan Włodzimierz postawił brzozowy krzyż. Wrobili go w rzekome niepłacenie podatku. Ojciec był honorowy, zapłacić nie chciał. Do partii nigdy też nie chciał przystąpić – dopowiada mój rozmówca. Przystąpiono zatem do egzekucji wyroku komorniczego. Zabrali ziemię. Odtąd aż do giełdy tam gdzie teraz robią średnicówkę i tu gdzie są krzaki aż do ul. Łokietka to było nasze. Do tego ziemia na Dębowej Górze – wylicza Pan Włodzimierz. Okazało się, że to za mało. Wynieśli meble, wszystko co było w stajni, wóz, konie. Jednak to czego nie może do dziś przeboleć rodzina Fajfrowskich to utrata prawa własności do domu. Gospodarstwo przejął ADM. Fajfrowscy zamieszkali na górze, a na dole dokwaterowano dwie rodziny. Nie są to życzliwi i bezproblemowi lokatorzy, o czym przekonują się stale… Budynki gospodarcze zostały rozebrane. zaś z terenu gdzie stały grunty orne zaczęto wywozić ziemię. Potem wszystko zarosło. Represje uderzyły także bezpośrednio w Pana Włodzimierza. W drugiej klasie szkoły ogrodniczej powiedzieli, że ma się już nie pokazywać, bo nie dopuszczą go do egzaminów zawodowych.

Po 1989 r. wydawało się, że będzie można domagać się sprawiedliwości. Nic bardziej mylnego. Wg prawa nie doszło do wywłaszczenia, a utrata prawa własności była wynikiem niepłacenia podatków stwierdzonych sądownie zatem o zwrocie budynku i odszkodowaniu za ziemię nie może być mowy. Jak udowodnić, że wyrok sądowy z roku 1969 ogłoszono na podstawie niesłusznych zarzutów umotywowanych politycznie? Ile jest w Toruniu ludzi pokrzywdzonych przez system komunistyczny oraz urzędy akceptujące status quo wyroków z poprzedniego ustroju? Podobno kilka lat temu ktoś podający się za dziennikarza wykorzystał Państwa Fajfrowskich. Obiecał pomoc, nagłośnienie sprawy. Zabrał część dokumentacji, która mogłaby się okazać niezbędna w ewentualnym postępowaniu sądowym i przepadł.

Pan Fajfrowski ma dziś 65 lat i nigdy nie opuścił własnego-nie własnego domu. Codziennie dba o podwórze jak o swoje, co jest solą w oku uprzykrzających się lokatorów, a może nawet ADMu. Przypuszczalnie powstała bowiem taka propozycja, by dom przy Dworcowej otoczyć dookoła płotem, a resztkę terenu sprzedać zacierającym ręce inwestorom.

Jak już zaznaczyłem na początku, w całej historii jest wiele niejasności i wątpliwości, których nie dostrzegłem podczas w gruncie rzeczy przypadkowego spotkania z Włodzimierzem Fajfrowskim. Dlatego też z góry przepraszam jeśli coś pokręciłem lub nie zapamiętałem. Pewne jest to, że Mokre zmienia się nawet w najbardziej peryferyjnym i ulubionym przeze mnie ze względu na dzikość fragmencie oraz to, że w Toruniu mieszkają lokatorzy wyklęci, absolutnie przezroczyści dla machiny urzędniczo-sądowej.

[Fot. 1] Pan Włodzimierz Fajfrowski prezentuje dyplom mistrza ogrodniczego nadanego ojcu Władysławowi Fajfrowskiemu w 1947 r. | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 2] Dyplom mistrza ogrodniczego Władysława Fajfrowskiego oraz portrety rodziców Pana Włodzimierza: Ludwika z domu Rychlewska i Władysław | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 3] Dom przy Dworcowej 19 z 1880 r | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 4] Dom przy Dworcowej 19 od tyłu | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 5] Brzozowy krzyż upamiętnia miejsce, w którym znaleziono martwego Władysława Fajfrowskiego | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 6] Dąb na terenie dawnego gospodarstwa. Przypuszczalnie ma tyle lat co dom | Toruń (Mokre), 2014

[Fot. 7] Dom przy Dworcowej 19 należy do toruńskiego ADMu | Toruń (2014)

[Fot. 8] Podkowa i strzemię. Tyle zostało z ułańskiej przeszłości Władysława Fajfrowskiego | Toruń (Mokre), 2014

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: