Prace na cmentarzu protestanckim w Trylu


W minioną sobotę Tryl stał się areną dobrych praktyk, przykładem na to jak współpraca lokalnej grupy inicjatywnej z urzędem gminy i doświadczonymi cmentarnikami pozwala odkryć przeszłość wsi i przywrócić do świadomości to co zapomniane. „Odkrywamy przeszłość Tryla” to akcja grupy inicjatywnej „Chcemy – Możemy”, sfinansowana dzięki wygraniu konkursu Inicjuj z FIO. W jej ramach odbywają się porządki na dwóch cmentarzach protestanckich w Trylu.  Lapidaria – zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw wsparły działania na młodszym i mniejszym z nich. Wspólnie z mieszkańcami skupionymi wokół grupy inicjatywnej „Chcemy – Możemy”, a także przedstawicielami Explorers Team Grudziądz i  ochotnikami z Nowego posprzątaliśmy cmentarz. Już wcześniej Przedsiębiorstwo Usług Miejskich w Nowem wycięło zbędną roślinność dzięki czemu mogliśmy skupić się od razu na nagrobkach. Śmieci oraz urobek lądował w przygotowanym na ten cel kontenerze. Najpierw nagrobki okopano tak by jak za dawnych lat widoczne były w całości. Poznaliśmy w ten sposób wszystkie napisy i zdobienia mogił. Dwie inskrypcje wymagały rozkucia gdyż zostały zabetonowane. Potem zostały wyszorowane w środku biobójczym. Najciekawszym momentem było wyrwanie nachodzącego na nagrobek pnia, co uczynił gospodarz mieszkający tuż za cmentarzem z pomocą traktora. Przez cały czas trwało grabienie i wynoszenie śmieci. Efekt: cmentarz o powierzchni 0,13 ha złożony z 15 nagrobków został posprzątany w niecałe 7 godzin. W prace zaangażowanych było łącznie 16 osób, w tym wiceburmistrz Nowego, Zbigniew Lorkowski. Z taka ekipą można optymistycznie podejść do prac na starszym cmentarzu mennonickim w Trylu.

Do pełni szczęścia brakuje poprawienie napisów, zwłaszcza najmłodszego nagrobka Mety Bruchwalskiej zmarłej w 1940 roku, który posiadał inskrypcje wykonane w kolorze złotym. Większość pozostałych napisów na betonowych mogiłach nie była nigdy malowana. Forma mogił i ich zdobienie charakterystyczne jest dla rejonu, tzn. identyczne można spotkać zarówno w okolicach Grudziądza jak i Świecia nad Wisłą. Niestety nie znam konkretnego zakładu kamieniarskiego, który je produkował.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 2] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 3] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 4] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 5] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 6] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 7] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 8] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 9] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 10] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 11] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 12] Prace na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki)

[Fot. 13] Najmłodszy z nagrobków wydobyty spod hałdy ziemi i śmieci | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 14] Inskrypcja najmłodszego z nagrobków była w kolorze złotym | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

Hier ruht in Gott meine liebe Frau unsere gute Tochter u. Schwester Meta Bruchwalski geb. Wolter * 23. 3. 1910. + 11. 12. 1940.

[Fot. 15] Napis po rozkuciu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

Hier ruht in Gott mein lieber Mann Michael Rieper geb. 15 Mai 1838 gest. 2 Febr. 1906 

[Fot. 16] Odkryty postument oraz kącik socjalny | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 17] Symbole wiary, nadziei i miłości oraz liście palmowe | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 18] Kolejna forma zdobienia mogił | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 19] Twarz anioła, betonowy odlew doklejany do mogiły | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 20] Słupy po bramie i lipowa aleja | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 21] Kontener napełniony po sam szczyt | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

Wszystkie zdjęcia z prac – TUTAJ

Strona o cmentarzu Tryl II – TUTAJ (jeszcze nie było aktualizacji w oparciu o nowe odkrycia)

Blog skończył 3 lata.

3 thoughts on “Prace na cmentarzu protestanckim w Trylu

  1. Pingback: Prace na cmentarzu mennonickim w Trylu | Kamień na kamieniu

  2. Pingback: Jeszcze o Trylu | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: