Prace na cmentarzu ewangelickim w Starym Zbrachlinie (I)


Wakacje skończone. Pora wracać na front robót cmentarnych. Tym razem ratujemy od zapomnienia cmentarz ewangelicko-augsburski w Starym Zbrachlinie (gm. Waganiec,  pow. aleksandrowski). Kantorat w Starym Zbrachlinie był najmłodszym z podległych parafii ewangelickiej w Nieszawie. Powstał po 1819 r. Dokładnej daty nie udało się ustalić. Po ewangelikach pozostał cmentarz, nieliczne już chałupy, a wśród nich dawna kantorówka. Szkoła już nie istnieje.
W działania renowacyjne zaangażowane oprócz Lapidariów są mieszkańcy Starego Zbrachlina i okolic, Urząd Gminy Waganiec i wytwórnia mas bitumicznych „Drogi i Mosty”. Tak się bowiem złożyło, że cmentarz znajduje się obecnie na terenie zakładu. W sierpniu UG Waganiec odkrzaczył część cmentarza i dzięki temu mogliśmy ruszyć z pracami. Frekwencja dopisała: 15 osób. Łącznie odsłoniliśmy 25 nagrobków. Większość z nich posiada inskrypcje umieszczone na szczycie mogiły utworzone jakby rylcem. Nie zabrakło fragmentów tablic. Szkoda, że część cmentarza została bezpowrotnie zniszczona gdyż 20-30 lat temu pobierano stamtąd piach na remont dawnej krajowej jedynki (dziś DK nr 91). Teren posiada widoczne obniżenie aczkolwiek cmentarz nie sięgał do ulicy. Na skarpie znaleźliśmy 2 mogiły, które zostały przetransportowane i ulokowane obok pozostałych według klucza nazwisk.
Naszą wiedzę o cmentarzu ubogaciły opowieści mieszkańców. Okazało się, że niegdyś z cmentarzem sąsiadowały dwa gospodarstwa, których właściciele wykorzystali postumenty w celach budowlanych. Jeszcze ciekawsze było pochodzenie jednej z rodzin, których nagrobka dotychczas nie znaleźliśmy. Mieszkali w Przywieczerzynie (gm. Lubanie, pow. włocławski), a wywodzili się nie tylko od olędrów, ale od hugenotów – francuskich protestantów, którzy w uciekli ze swojej ojczyzny jeszcze w XVII w. Ich potomkowie dotarli na kujawskie piachy w XIX w.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 2] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 3] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 4] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 5] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 6] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 7] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 8] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 9] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 10] Większość inskrypcji naniesiona została rylcem na górną ścianę mogiły – u góry imię i nazwisko | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 11] Większość inskrypcji została naniesiona na górną ścianę mogiły – na dole daty urodzin i śmierci  | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 12] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 13] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

[Fot. 14] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

Termin następnych prac nie jest jeszcze znany. Nastąpi to najprawdopodobniej w ciągu najbliższych dwóch sobót. Aktualne informacje znaleźć można na profilu FB Lapidariów – TUTAJ.
Więcej zdjęć – TUTAJ
Dokumentacja cmentarza ewangelickiego w Starym Zbrachlinie – TUTAJ.

[Fot. 15] Prace na cmentarzu ewangelickim | Stary Zbrachlin (gm. Waganiec, pow. aleksandrowski), 2015

7 thoughts on “Prace na cmentarzu ewangelickim w Starym Zbrachlinie (I)

  1. Znów fantastyczna robota – gratuluję! Hugenocka migracja raczej już w XVII w. po odwołaniu edyktu nantejskiego. W XV w. nie wyjechało ich bardzo wielu.

  2. Pingback: Cmentarz ewangelicki - Stary Zbrachlin - Lapidaria

  3. Pingback: Prace na cmentarzu ewangelickim w Starym Zbrachlinie (II) | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: