Jeszcze o Trylu


Renowacje dwóch cmentarzy w Trylu zostały ukończone – TUTAJ i TUTAJ, ścieżki wydreptane (w stopniu zaledwie dostatecznym), powidoki uchwycone – TUTAJ. Przygoda z Trylem trwała aż do grudnia ubiegłego roku i można powiedzieć, że trwa nadal. Z kronikarskiego obowiązku streszczę w sposób hasłowy co działo się po lipcowych porządkach. Szczegóły podawane były na Lapidariach. Na cmentarzu menonicko-ewangelickim przy szkole ustawiono tablicę informacyjną. Drugą, o historii miejscowości, zainstalowano przy przystanku PKS już na terenie szkoły. Z treścią obu z nich mam coś wspólnego😉 Potem przyszedł czas na malowanie napisu tablicy, która zachowała się w całości wraz z trzymakiem. Następnie kamień pamiątkowy i krzyż. Finał renowacji zwieńczyło nabożeństwo ekumeniczne pod przewodnictwem księdza proboszcza Ryszarda Thiede z parafii rzymskokatolickiej pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Mątawach oraz pastora Karola Niedoby z Parafii Ewangelicko-Augsburskiej św. Jana w Grudziądzu. 

Jednak najważniejsze, że pojawił się również odzew ze strony potomków. Proszę sobie wyobrazić, że 2 dni po skończeniu głównej części prac Tryl nawiedził mieszkający w Monachium Pan Sven Rammelt, prawnuk Heinricha Balzera, którego granitowy obelisk wyciągnęliśmy z ziemi. Absolutny przypadek, zrządzenie losu, siła wyższa – nie da rady tego wytłumaczyć w racjonalny sposób, ale między innymi dla takich właśnie momentów dalej chce się naprawiać cmentarze… Dzięki Paniom Katarzynie Kubackiej, Weronice Kubackiej i Annie Orczykowskiej wszyscy możemy poznać strzępki historii rodziny – TUTAJ. Kluczową rolę pełni babcia Svena, córka Heinricha, Ilse Wedel. Żyje do dziś i ma 104 lata! W 1940 roku, gdy umarł jej ojciec była już żoną Ernesta Wedla, właściciela sklepu w Nowem. Dzięki jej życzliwości 4 zdjęcia rodzinne zawitały i na moim blogu.

[Fot. 1] Tablica o cmentarzu menonicko-ewangelickim | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 2] Tablica o Trylu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 3] Odnowiony napis na tablicy Evy Hude, primo voto Kerber, z domu Becher | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 4] Krzyż i tablica pamiątkowa | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 5] Nabożeństwo ekumeniczne na cmentarzu | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 6] Pastor Karol Niedoba z parafii ewangelicko-augsburskiej w Grudziądzu i ksiądz proboszcz Ryszard Thiede z parafii rzymskokatolickiej pw Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Mątawach  | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 7] Odsłonięcie tablicy pamiątkowej przez burmistrza miasta i gminy Nowe, Czesława Wolińskiego | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

[Fot. 8] Obelisk Heinricha Balzera (1866-1940) | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), 2015

balzer

[Fot. 9] Nekrolog Heinricha Balzera
źródło: „Deutsche Rundschau” z 09.02.1940, nr 34, s. 6

02zsynemiwnukiem

[Fot.10] Heinrich Balzer (po lewej), Kurt Balzer (syn z pierwszego małżeństwa, po prawej), Klaus Balzer (wnuk Heinricha, a syn Kurta, w środku) | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), ok. 1939

03z2wnukami

[Fot. 11] Heinrich Balzer z wnukami, Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), ok. 1939

04dom

[Fot. 12] Gospodarstwo Heinricha Balzera | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), ok. 1939

01rodzina

[Fot. 13] Cała rodzina. Z tyłu (od lewej do prawej): nieznany, Ilse Wedel (ur. Balzer, babcia Svana Rammelta), Heinrich Balzer, Ulla Balzer, Bruno Franz, nieznany, Ernst Wedel. Z przodu (od lewej do prawej): Elli Franz (ur. Balzer) z córką Christel na ramieniu, Margot Franz, Brigitte Franz, Gunter Franz | Tryl (gm. Nowe, pow. świecki), lato 1939

Komentarz do dwóch ostatnich zdjęć. Oba zostały podpisane jako dom Heinricha Balzera, a widać że to dwa inne domy. Pierwszy starszy, drewniany o konstrukcji wzdłużnej (Langhof). Drugi wydaje się być modernistycznym klockiem z dwudziestolecia międzywojennego. Być może był właścicielem dwóch?

2 thoughts on “Jeszcze o Trylu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: