Lewobrzeże w dawnych granicach (cz. 2)


Po teoretycznych dywagacjach i omówieniu granic Rudaku czas na Czerniewice. Wiem, zaznaczyłem, że będą również Stawki, ale postanowiłem jednak opisywać pojedynczo.

CZERNIEWICE

Czerniewice to południowo-wschodni peryferyjny obszar lewobrzeża, który znalazł się w granicach Torunia po II wojnie światowej. W dodatku włączony w trzech ratach, w 1955, 1959 i 1976, ale ostatecznie i tak nigdy nie w historycznych granicach. Te były dość oryginalne, a to z tego powodu, że właściciel majątku posiadał swój własny prywatny las. Stąd specyficzny „ogon” wyrastający z lewej dolnej strony.

czer

[IL. 1] Historyczne granice Czerniewic

Może kiedyś skuszę się i przybliżę historię Czerniewic, bo mam wrażenie, że to jeden z najmniej znanych rejonów Torunia. Niektórzy do dziś sądzą, że to jakaś osobna wieś. Prześledźmy granice historyczne. Wschodnia granica to oczywiście rzeka Wisła. Południowa na pierwszych 640 metrach jest identyczna z granicą współczesną. Wbrew pozorom most na A1 nie oddziela miasta Toruń od gminy Wielka Nieszawka. Linia rozpoczyna się ok. 200 metrów na południe od 726 km rzeki Wisły – odpowiedni znak z tabliczką znajdziemy przy brzegu zatem jest to czytelny punkt orientacyjny.  Po wspomnianych niecałych 200 metrach spaceru na południe od 726 kilometra wzdłuż Wisły dojdziemy do niewielkiego łęgu. Tu skręcamy w prawo i obchodząc go docieramy do miedzy oddzielającej pola, która jest jednocześnie traktem granicznym (miedza widoczna jest na ortofotomapie z 2016 w Geoportalu miejskim). Po prawej mamy Toruń, po lewej Brzozę. Miedza ciągnie się także za wałem wiślanym i kończy na Kanale Czerniewickim. Ciek wodny, w granicach miasta na długości 1,5 km nazywany Kanałem Czerniewickim, wypływa z Brzozy i jest dość poważną przeszkodą terenową. Jego szerokość wyklucza przeskoczenie. Załóżmy jednak, że teleportowaliśmy się na drugi brzeg. Dalej musimy iść pod górę na ukos tzn. w kierunku północno-zachodnim, tak by dojść do ogrodzenia dzielącego posesję Wypoczynkowa 3 od posesji Relaksowa 21. Niestety przebieg granicy historycznej od tego miejsca wyklucza możliwość marszu gdyż przez następne ok. 210 metrów linia ta współcześnie dzieli tereny prywatnych gospodarstw przekraczając ulicę Relaksową i wychodząc u zbiegu Włocławskiej z Gajową. Dopiero tam marsz wzdłuż dawnej granicy Czerniewic da się kontynuować. Ulicą Włocławską dochodzimy do Ustronnej, w którą skręcamy. Po 420 metrach znów musimy przerwać wędrówkę ponieważ granica historyczna będzie iść między posesjami Łódzka 175 i 177, by spotkać się z szosą i kolejny raz biec pomiędzy gospodarstwami, aż do torów. Ten kawałek  przebiega identycznie z linią współczesnego obrębu ewidencyjnego nr 76. Za torami (jesteśmy już na terenie poligonu) granica historyczna towarzyszy przez 40 metrów granicy współczesnej i wchodzi wgłąb lasu. Trudno mi cokolwiek opisać dalej gdyż najzwyczajniej nigdy w tym miejscu lasu nie byłem. Na podstawie zdjęć satelitarnych i nałożenia mapy widzę, że zarys Lasu Czerniewickiego odzwierciedlony jest w większości poprzez przebieg leśnych duktów jednak bywają też połacie idące zapewne między drzewami, a może nawet przez nie przechodzące 😉 Instytucja lasu prywatnego po 1945 odeszła w niebyt i Las Czerniewicki stał się częścią lasów państwowych pod kontrolą Nadleśnictwa Gniewkowo. Gdybyśmy sztywno trzymali się kursu to musielibyśmy przechodzić przez węzeł Toruń-Południe, a po obejściu lasu wracalibyśmy nad S10 wiaduktem będącym przedłużeniem ul. Kolejowej. Sytuacja komplikuje się na wysokości północno-wschodniego krańca szkółki leśnej Leśnictwa Rudak gdzie trakt graniczny zamiast iść przedłużeniem Kolejowej wchodzi w zupełnie inną ścieżkę. Cały przebieg granicy zachodniej i północnej ukazany na mapie to wyłącznie leśne trakty. Dopiero na ostatnich 650 metrach granica historycznych Czerniewic zbiega się z historyczną i współczesną granicą Rudaku.

Czerniewice jako część Torunia funkcjonują od 1955 roku. Wszystko, co było za torami, w tym Las Czerniewicki, nie weszło w skład lewobrzeża, pozostając pod jurysdykcją wojskową za sprawą poligonu, Nadleśnictwa Gniewkowo i Gminy Wielka Nieszawka. Poniekąd w zamian, obszar toruńskich już Czerniewic zyskał w 1959 teren ograniczony dzisiejszą granicą administracyjną Torunia, dzisiejszą południową granicą Rudaku i dawną granicą historyczną wsi – niegdyś był to obszar poligonowy. W 1976 dołączono kosztem Brzozy terytorium blisko 21 ha przeznaczając go pod budownictwo jednorodzinne. Teren położony na południe od ul. Ustronnej, w tym ul. Familijna, Mała, Nasza, Bratnia, oraz posesje przy Łódzkiej 177-193 i 242a-248, Przy Torze 21, a także położony na południe i wschód od skrzyżowania Włocławskiej z Gajową: numery nieparzyste od Włocławskiej 259 wzwyż, ul. Relaksowa od 18 wzwyż, cała ul. Wypoczynkowa i Romantyczna, leżał kiedyś w granicach olęderskiej Brzozy.

czerniewice

[IL. 2] Teren współczesnego obszaru Czerniewic w porównaniu z historycznymi granicami.

Na mapce historycznych i współczesnych granic lewobrzeżnego Torunia znajdziecie Rudak i Czerniewice. Dla Czerniewic stopień korelacji granic historycznych i współczesnych jest daleko niższy niż w przypadku Rudaku.

Link do mapki: https://goo.gl/UW1aIj

Reklamy

One thought on “Lewobrzeże w dawnych granicach (cz. 2)

  1. Pingback: Lewobrzeże w dawnych granicach (cz. 3) | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: