Prace na cmentarzu ewangelickim nowym w Toruniu-Podgórzu (VIII)


Po prawie 2 latach wróciliśmy na cmentarz ewangelicki nowy w Toruniu-Podgórzu. Patrząc przez pryzmat ilości nagrobków (~200) można rzec, że rzuciliśmy się z przysłowiową motyką na słońce. Nie pozyskaliśmy na ten cel żadnych środków więc nie jesteśmy ograniczeni żadnym terminem. Podczas przerwy cmentarz znajdował się (i znajduje) pod stałą opieką członka naszego stowarzyszenia, Mirka Kwiatkowskiego, który żmudnie odkrzacza centymetr po centymetrze, wyrywa korzenie i zbiera śmieci. Należy tu przypomnieć, że na przełomie 2015 i 2016 teren został całkowicie odkrzaczony.
Zaczęliśmy od południowo zachodniej strony. Dla postronnego obserwatora etap okopania i wykopania nie wygląda ciekawie, ale musimy nagrobki wyciągnąć spod ziemi i korzeni, oczyścić wnętrza obmurówek, skompletować poszczególne fragmenty w celu późniejszego klejenia. Wydobywamy to, co miało zostać pogrzebane na zawsze – świadectwo istnienia ludzi, którzy współtworzyli miasto Podgórz. Nie będziemy ich metkować oczywistymi określeniami. Wszystkowiedzącym polecamy lektury ksiąg stanu cywilnego, nie tylko z Podgórza. Przykładowo katolik Krause żenił się z ewangeliczką Lewandowską, a katoliczka Thiess wychodziła za mąż za ewangelika Graczyka. Żony, mężowie, matki, ojcowie, dzieci; rzemieślnicy, sklepikarze, kolejarze. Trafił się nam także nieznany jeszcze z imienia i nazwiska weteran wojny prusko-duńskiej z 1864 roku. Część marblitowych tablic nadaje się do klejenia, co z pewnością uczynimy.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim nowym | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 2] Prace na cmentarzu ewangelickim nowym | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 3] Prace na cmentarzu ewangelickim nowym | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 4] Tyle zostało z tablicy nagrobnej konduktora Maxa Schumanna | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 5] Fragmenty tablicy weterana wojny prusko-duńskiej w 1864 | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 6] Zmarły był weteranem wojny prusko-duńskiej w 1864 | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 7] Południowo-zachodni kraniec cmentarza | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 8] W krzakach czekają dziesiątki nagrobków | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 9] Części marblitowych tablic tkwią pod ziemią i korzeniami | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 10] Przynajmniej do połowy nagrobki tkwiły w ziemi | Toruń-Podgórz, 2017

[Fot. 11] Tablica nagrobna Williego Growa, syna kolejarza | Toruń-Podgórz, 2017

Część zdjęć dzięki uprzejmości Kornela Pleskota.

Więcej zdjęć: TUTAJ

O cmentarzu: http://lapidaria.wikidot.com/cmentarz-ewangelicki-podgorz-ii

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: