Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (I)


Już pierwsze wbicia macki saperskiej ujawniły, że cmentarz ewangelicki w Toporzysku (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński) nadal skrywa wiele tajemnic. Tym samym rozpoczęła się cmentarna odsłona przedsięwzięcia Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018. Strażacy z OSP Toporzysko usuwali samosiejki akacji i klonu, które rozpleniły się od czasu ostatniej wycinki i wspólnie z nami zaczęli odkopywać nagrobki. Najbardziej cieszy dotychczas najstarsza ze znalezionych tablic – matki o nazwisku Gehrz wraz z dwoma synami. Wydawałoby się, że poznanie imienia kobiety będzie tylko formalnością polegającą na zajrzeniu do zasobów http://genealogiawarchiwach.pl, ale okazało się, że urzędnik nie wpisał imienia. Na podstawie widzianych fragmentów przyjmujemy, że najprawdopodobniej nazywała się Louise. Może uda się znaleźć brakujące części i sytuacja się wyjaśni. Jeden z synów, Ernst, wcale nie figuruje w USC zatem przyjdzie nam przejrzeć księgi zgonów parafii ewangelickiej w Górsku. Kiedyś tablica wisiała przytwierdzona do ogrodzenia, po którym znajdujemy jedynie słupki fundamentowe i nikłe pozostałości. Choć są też łańcuchy, których złomiarze najwyraźniej nie zauważyli. Do spisu zmarłych możemy dopisać już: Auguste Wunsch z domu Zuhlke (1850-1923), [Wilhel]mine Finger z domu Foth (zm. 1911), Rudolfa Heilemanna (1857-1906) i Minny z domu Rad[tke]. Mamy też części 3 innych tablic jednak to, co znaleźliśmy nie pozwala na identyfikację. Przy okazji objawił się nam (zgodnie z przypuszczeniami) najpopularniejszy kamieniarz z Torunia i okolic, czyli Alexander Irmer, który i tu miał spory popyt.

Następne prace za tydzień 14 lipca, na 10:00.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 2] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 3] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 4] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 5] Tuż po wydobyciu dotychczas najstarszej tablicy | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 6] Fragmenty tablicy matki o nazwisku Gehrz z domu Finger i 2 synów, wszyscy zmarli w 1887 | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 7] Resztki łańcuchów ozdobnych | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 8] Wszystkie nagrobki powinny być na ziemi. Jest krzywo, przyjdzie czas na prostowanie/pionowanie/poziomowane Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 9] Sygnatura kamieniarska zakładu Irmera z Torunia | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

[Fot. 10] Marblitowa tablica Rudolfa Heilemanna | Toporzysko (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), 2018

I jeszcze słowo wyjaśnienia. Stowarzyszenie Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw w partnerstwie z OSP Toporzysko wygrało konkurs programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich edycja 2018, którego operatorem jest Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Przedsięwzięcie o tytule Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018 składa się z czterech filarów: cmentarz, stół, krajobraz, pamięć i skierowany jest w pierwszej kolejności do mieszkańców Toporzyska i ościennych miejscowości. W jego ramach uporządkujemy cmentarz ewangelicki w Toporzysku, przeprowadzimy warsztaty kuchni olęderskiej, zorganizujemy wycieczkę rowerową i konkurs fotograficzny. Finałem będzie nabożeństwo ekumeniczne powiązane z małym sympozjum, którego efektem będzie wydanie publikacji.

Więcej zdjęć: TUTAJ

O cmentarzu: http://lapidaria.wikidot.com/cmentarz-ewangelicki-toporzysko

Reklamy

6 thoughts on “Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (I)

  1. Świetny pomysł ten Wasz projekt (Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018)! Gratulacje! Ciekawym jaki będzie oddźwięk wśród miejscowych na Wasze działania. U olęderskiego stołu pewnie się zjawią, ale co do udziału w konkursie foto, to już taki pewny nie jestem, jak również co do pomocy przy cmentarnych robotach (nie licząc strażaków). Oby się wszystko powiodło!

    • Coś w tym jest, co napisałeś. Pożyjemy zobaczymy. Warsztaty kuchni olęderskiej skierowane są głównie do członkiń KGW, wycieczkę rowerową robimy z lokalnym stowarzyszeniem, które stawia na turystykę rowerową i cieszy się popularnością w gminie, konkurs głównie dla młodzieży szkolnej, ale w zasadzie dla wszystkich.
      To były pierwsze prace, wczorajszy termin nieco przypadkowy. Poza strażakami nikt o nim nie wiedział. Za tydzień ruszamy pełną parą.
      Pozdrawiam

      • Śledzę Wasze działania już dłuższy czas i niezmiennie jestem pełen podziwu dla zaangażowania i determinacji. Zamiast po tygodniu roboty zalec przy, za przeroszeniem, grillu, Wy ruszacie w teren, niemal tydzień w tydzień, a przynajmniej raz w miesiącu i ciężko pracujecie dla pamięci. Wiem, wiem, to frajda jest 😉 Raz jeszcze chylę przed Wami czoła!

  2. Jak zwykle dziękuję w imieniu wszystkich za miłe słowa. Grille/ogniska/kociołki nas nie omijają. Robimy je podczas prac na cmentarzach. Frajda największa jest, gdy lokalni mieszkańcy po współpracy uznają, że warto dbać o to dalej samemu.

    • Nie jest aż tak źle. Na dobre cmentarz został odkrzaczony przez strażaków 2 lata temu. Teraz na szczęście są tylko odrosty akacji.
      Przy okazji zapraszam do Toporzyska, niekoniecznie na cmentarz. Polecam trasę z Portu Drzewnego aż do Czarnowa wałem wiślanym.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: