W dobrzyńskiej szarudze #1


Tegoroczne rajzy na ziemię dobrzyńską upłynęły pod znakiem listopadowej słoty. Pierwsza wyprawa zaczęła się w Woli, naturalnie na cmentarzu. Najstarszym odkrytym zabytkiem okazał się być krzyż Petroneli Przybojewskiej z Biernackich. Krzyż posiada ledwo widoczny veraicon oraz metalową tabliczkę, na której litera „N” pisana jest odwrotnie. Taką interpretację graficzną możemy napotkać na innych cmentarzach przy pisaniu literki „S”. Wygląda to raczej na specyficzny styl twórcy nagrobka aniżeli na „ruskie” interferencje [1].

[Fot. 1] Najstarszy nagrobek na cmentarzu rzymskokatolickim, Petronela Przybojewska z Biernackich (1836-1908) | Wola (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 2] Odwrócona litera „N” oraz słabo widoczny veraicon | Wola (gm. Kokół. pow. lipnowski), 2013

Dwór z I poł. XIX w. oraz pozostałości po parku, opisując najkrócej, nie robią wrażenia.

[Fot. 3] Jezioro na terenie parku podworskiego | Wola (gm. Kikół, pow lipnowski), 2013

[Fot. 4] Dwór w Woli | Wola (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 5] Dąb | Wola (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Drogę przecina nam Lubianka, jeden z lewostronnych dopływów Drwęcy, a wypływająca z jeziora Lubinek.

[Fot. 6] Lubianka | Wola (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Wraz z przejściem na drugi brzeg Lubianki wkraczamy do krainy zwanej na mapach Parcele-Trutowo. Różnorakie atrakcje na nas tu czekają. W miejscowych mokradłach spotkamy łabędzie.  Kilkaset metrów dalej czeka wyeksponowana w przydomowym ogródku, odnowiona maszyna pomocna w produkcji mebli. Sygnatura nie pozostawia wątpliwości. Wyprodukowano ją w Legnicy, w fabryce maszyn założonej przez Wilhelma Gubischa. Nieco więcej o Gubisch Maschinen-Werke A. G. – TUTAJ. Maszyna nie wydaje się być kompletna, brakuje paska klinowego i części służących do unieruchamiania obrabianego kawałka drewna. Chyba powinna wyglądać jak ta na szkicu (Il.1), prezentującym wyprodukowaną przez miejscową konkurencję Teichert & Sohn [2]. Vis-a-vis maszyny cierpiący na wyraźny lęk wysokości bociek…

[Fot. 7] Łabędzie w mokradłach Lubianki | Parcele-Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013.

[Fot. 8] Maszyna używana w produkcji mebli | Parcele-Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 9] Sygnatura producenta Gubisch-Werke, Liegnitz | Parcele-Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013.

[Il. 1] Szkic maszyny produkowanej przez zakład Teichert & Sohn, Liegnitz.
Źródło: Industrie und Ingenieuerwerke in Mittel- und Niederschlesien. Festschrift zur 52. Hauptversammlung des Vereines deutscher Ingenieure in Breslau am 10. bis 14. Juni 1911, Breslau: Breslauer Bezirksverein Deutscher Ingenieure, 1911, s. 70.

 

[Fot. 10] Bociek co ma akrofobię| Parcele-Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Rad byłbym gdyby postać na zdjęciu podróżowała furmanką. Byłby to świetny kadr. Dziś prawdziwych furmanów już nie ma. Do transportu używają samochodów, motocykli i rowerów. Strój najwyraźniej pozostał ten sam. Jesteśmy w Trutowie. Trutowo równa się klasztor z parafią. Wszystko inne blednie. Nikt nie pamięta, że jest jeszcze dwór i cmentarz.

[Fot. 11] Kapliczka | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 12] Klasztor i parafia Św. Anny | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Kościół Św. Anny jest wymarzonym przykładem dla lubujących się w baroku. Wnioskuję na podstawie poprzedniej wycieczki w to miejsce wraz z miłośnikiem barokowych sakraliów i niewiastą noszącą imię patronki świątyni. Tylko nie pstrykajcie bez uprzedniego ustawienia swoich aparatów, bo inaczej uzyskacie wewnątrz  zdjęcia tak miałkie jak moje.

[Fot. 13] Ambona | Trutnowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 14] Widok na ołtarz główny | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Szkoda, że ze względu na remont, wizyta w bibliotece klasztornej nie doszła do skutku. Na zewnątrz dopatrzeć się można kilku ciekawostek. Obok głównego wejścia do klasztoru mamy bramę na dawny przyklasztorny cmentarz, nad którą góruje płaskorzeźba ukazująca proroka Eliasza w wozie ognistym. Za bramą wmurowana w ścianę kościoła marmurowa tablica nagrobna gen. Damazego Mioduskiego (1745-1806). Jest to wyłącznie tablica upamiętniająca. Podobne zamontowano w innych klasztorach ziemi dobrzyńskiej, w Skępem, Oborach i Dobrzyniu nad Wisłą. Sam generał spoczął wraz z małżonką w Wielgiem gdzie w miejscowym kościele znajduje się ich drewniane epitafium [3]. Po cmentarzu pozostało jeszcze fragmentaryczne ogrodzenie i być może ażurowy krzyż zdobiony postacią anioła. Anioły wykonane o wiele mniej skomplikowanymi metodami współczesnymi zdobią mury klasztoru przy wejściu po stronie północnej.

[Fot. 15] Płaskorzeźba – prorok Eliasz w wozie ognistym | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 16] Pamiątkowa płyta nagrobna gen. Damazego Mioduskiego (1745-1806)  | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013.

 

[Fot. 17] Krata cmentarna | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 18] Krzyż z cmentarza przyklasztornego | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

[Fot. 19] Anioł  na murze po stronie północnej| Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Opuszczamy mury klasztorne kierując się na południe. Pomiędzy słupami bramy prezentuje się poniższy widok. Dobrzynka, a na drugim planie, po lewej dwór, o którym w następnym odcinku.

[Fot. 20] Dobrzynka i dwór | Trutowo (gm. Kikół, pow. lipnowski), 2013

Przypisy:

[1] J. Straczuk, Cmentarz i stół, wyd. II, Toruń: Wydawnictwo naukowe UMK, 2013, s. 317.

[2] Industrie und Ingenieuerwerke in Mittel- und Niederschlesien. Festschrift zur 52. Hauptversammlung des Vereines deutscher Ingenieure in Breslau am 10. bis 14. Juni 1911, Breslau: Breslauer Bezirksverein Deutscher Ingenieure, 1911, s. 70 – link [dostęp: 22.12.2013].

[3] A. i M. Grzymowicz, Zakątek w sercu. Gmina Wielgie, Toruń: Polskie Towarzystwo Reklamowe, 2012; M. Grzymowicz, Dzieje rodu Mioduskichlink [dostęp: 22.12.2013].

One thought on “W dobrzyńskiej szarudze #1

  1. Pingback: W dobrzyńskiej szarudze #2 | Kamień na kamieniu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: