Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (X)

Tym razem stawiliśmy się na cmentarzu już na godzinę 7:00 ponieważ z samego rana czekać miał na nas ciągnik z przyczepą do wywozu urobku. Słowo dał osobiście sam wójt gminy Zławieś Wielka, co stanowiło dla nas pewną gwarancję. Niestety do godziny 13:00 żaden traktor nie przyjechał. Z ponad 2/3 cmentarza zostały wyrwane stare pnie i darń z korzeniami lilaka oraz akacji. Urobek pozostał jednak na cmentarzu. Nie możemy sobie pozwolić na marnowanie potencjału minikoparki, za którą płaci stowarzyszenie. Mamy nadzieję, że odpowiedzialny gospodarz gminy rozumie, że nie będziemy nadpłacać dodatkowo za ładowanie koparką urobku na przyczepę tylko dlatego, że pracownik gminy z jakichkolwiek powodów nie dojechał. Tym bardziej, że z porządkowaniem cmentarza zostaliśmy sami. Dlatego trudno nam będzie dokończyć prace w ustalonym czasie. Wczoraj postawiliśmy 2 nagrobki, zostało przynajmniej 68.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim, 2018

[Fot. 2] Prace na cmentarzu w Toporzysku, 2018

[Fot. 3] Na cmentarzu ewangelickim, 2018

[Fot. 4] Prace na cmentarzu ewangelickim, 2018

[Fot. 5] Prace na cmentarzu ewangelickim, 2018

[Fot. 6] Niewykluczone, że jest to tablica Friederike Pansegrau z domu Tews, żony Friedricha Pansegrau, którego identyczną tablicę znaleźliśmy w całości, 2018

[Fot. 7] Prace na cmentarzu ewangelickim, 2018

 

Reklamy

Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (IX)

Najpierw dzięki minikoparce obsługiwanej przez Pana Janusza Witkowskiego z firmy Jawit zakopane zostały dziury po wyjętych pniach, a potem przystąpiliśmy do wywozu wcześniej wyciągniętych korzeni, pni i śmieci. Najcięższe elementy załadowano z pomocą liny. Wyrównując powierzchnię południowo zachodniego naroża znów potwierdziło się, że najwięcej śmieci zawsze znaleźć można wzdłuż krawędzi cmentarza. Doświadczony operator koparki jest na wagę złota, o czym przekonaliśmy się po raz kolejny, gdy minikoparka wyciągała zakopany w piachu traktor – na szczęście skutecznie. Dwa najbardziej masywne pniaki wciąż są na cmentarzu, reszta odpadów została już wywieziona. A nagrobki nadal odsłaniają swoje tajemnice. Znaleźliśmy fragmenty aż 6 nowych tablic oraz małe cząstki już odkrytych. Na koniec pytanie retoryczne: gdzie są ci dzielni strażacy, co mieli z nami pracować, zgodnie z umową partnerską?

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 2] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 3] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 4] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 5] Wydobywamy nowe tablice | Toporzysko, 2018

[Fot. 6] Tablica nagrobna napisana czcionką Tannenberg. Może znajdzie się reszta | Toporzysko, 2018

[Fot. 7] Jeszcze jedno rzadkie nazwisko – Vogelsang | Toporzysko, 2018

[Fot. 8] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

Na rowerze przez „Krajobrazy i zabytki gminy Zławieś Wielka”

Nieliczna, ale jakże wyjątkowa grupa uczestników stawiła się na rajd „Krajobrazy i zabytki gminy Zławieś Wielka” organizowany przez nasze stowarzyszenie w ramach projektu „Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018”. Przez wał, szosę, szutry, łąki i polne ścieżki; w górę i w dół; po asfalcie i po piachu – stawiliśmy czoła wszystkim rodzajom dróg oraz bezdroży. Poznawaliśmy zabytki znane i nieznane, te dalekie i te tuż za rogiem choć do tej pory nikt ich o zabytkowość nie podejrzewał. Po 56 km na siodełku strawa przygotowana przez KGW Toporzysko smakowała wybornie.
Mimo zmęczenia wśród uczestników już pojawiła się chęć na następną wycieczkę i to jest w tym wszystkim najważniejsze.
Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za wspólne spędzenie kilku ładnych godzin na rowerze, a KGW Toporzysko za przygotowanie posiłku po rajdzie.
Poniżej kilka pamiątkowych pstryków. Trudno skupić się jednocześnie na jeździe, gadaniu i fotografowaniu więc zdjęcia nie odzwierciedlają najciekawszych miejsc z trasy.

[Fot. 1] Wałem z Toporzyska do Czarnowa, 2018

[Fot. 2] Przy dawnym dworcu w Toporzysku, 2018

[Fot. 3] Szyld przy starej szkole ewangelickiej, dziś budynek prywatny, 2018

[Fot. 4] Pod górkę do dworu w Skłudzewie, 2018

[Fot. 5] Na terenie stawów przysieckich, 2018

[Fot. 6] Posiłek po wycieczce, 2018

[Fot. 7] Wszyscy dojechali, 2018

Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (VIII)

To była wyjątkowo męcząca cmentarna sobota, zwłaszcza dla operatora minikoparki Pana Janusza Witkowskiego. Ilość wyciągniętych korzeni i ofiarne zmaganie się ze starymi pniami powinna budzić podziw. W życiu nie udałoby się nam tego dokonać ręcznie. Na dodatek to nie kto inny jak operator koparki znalazł piękną porcelanową tablicę nagrobną, którą wykonano w… Berlinie. Tablica staje się obok żeliwnych płaskorzeźb putto najcenniejszym obiektem cmentarza ewangelickiego w Toporzysku (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński). Oczyszczenie z roślin pozwoliło również na odkrycie tuż obok pomieszczenia magazynowego betonowego fundamentu, który stanowił bazę dla jakiejś metalowej konstrukcji. Niewielka sygnaturka (dzwonnica), a może coś zupełnie innego. Podczas prac odwiedziła nas także wycieczka Oddział Miejski PTTK w Toruniu, dla których tematyka zapomnianych cmentarzy od dawna jest nieobca. Tego dnia byli także na cmentarzu ewangelickim w Czarnowie i Skłudzewie. Co dalej? Dopiero gdy dotychczas zebrane korzenie zostaną usunięte z cmentarza można będzie zacząć równać teren by krajobraz nie przypominał terenu tuż po bombardowaniu.

[Fot. 1] Z pomocą koparki i pasa można sprawnie przenieść ciężkie nagrobki | Toporzysko, 2018

[Fot. 2] Rozbite części od tablicy znajdowaliśmy wrośnięte w korzeń | Toporzysko, 2018

[Fot. 3] Okopany ze wszystkich stron, a nadal nie chce wyjść | Toporzysko, 2018

[Fot. 4] Pień ostatecznie skapitulował | Toporzysko, 2018

[Fot. 5] Niebawem nie będzie tu akacji | Toporzysko, 2018

[Fot. 6] Teren oczyszczony, ale nie wyrównany | Toporzysko, 2018

[Fot. 7] Obok pomieszczenia gospodarczego cmentarza znaleźliśmy fundament z odstającymi metalowymi elementami. Co tu stało? | Toporzysko, 2018

[Fot. 8] Najcenniejsze znalezisko – porcelanowa tablica Friedricha Pansegrau | Toporzysko, 2018

[Fot. 9] Tablica została zamówiona w zakładzie A. Pieske w Berlinie | Toporzysko, 2018

[Fot. 10] Wycieczka OM PTTK Toruń | Toporzysko, 2018

[Fot. 11] Jeszcze jeden potwór usunięty z zachodniego skraju cmentarza | Toporzysko, 2018

 

Aktualizacja informacji na stronie cmentarza nastąpi w terminie późniejszym.

Prace na cmentarzu ewangelickim w Toporzysku (V, VI, VII)

Sobotnie prace upłynęły pod znakiem radykalnej deakacyzacji cmentarza ewangelickiego w Toporzysku (gm. Zławieś Wielka, pow. toruński), ale najpierw krótko o wcześniejszych działaniach w sierpniu. Tryb wakacyjny dał znać wtedy o sobie: 4 sierpnia strażacy OSP Toporzysko rozkopali kilka nagrobków, z kolei 18 sierpnia robiliśmy to my. Cmentarz cholernie zarósł co zawsze działa deprymująco. Minikoparka pojawiła się więc w samą porę. Mocno ukorzenione odrosty akacji i wyrywanie starych grubych pni przez operatora minikopraki Janusza Witkowskiego, właściciela formy Jawit Zławieś Mała robiły wrażenie na wszystkich. Ponad połowa cmentarza wygląda teraz jak po intensywnym bombardowaniu, ale inaczej nie da się wyczyścić go z uporczywej roślinności. Co innego trawa i perz, a co innego lilak, robinia akacjowa i samosiejki klonu. W przyszłą sobotę minikoparki ciąg dalszy.
Przy okazji udało się znaleźć m. in. dalsze części najstarszej piaskowcowej płyty z 1887.

[Fot. 1] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 2] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 3] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko 2018

[Fot. 4] Stan na 4 sierpnia | Toporzysko 2018

[Fot. 5] Stan na 18 sierpnia | Toporzysko 2018

[Fot. 6] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 7] Prace na cmentarzu ewangelickim | Toporzysko, 2018

[Fot. 8] Znaleźliśmy nowe części od najstarszej z zachowanych tablic | Toporzysko, 2018

[Fot. 9] Stan po wyrwaniu korzeni, przed wyrównaniem | Toporzysko 2018

[Fot. 10] Wyrwanie potwora | Toporzysko 2018

Rajd rowerowy „Krajobrazy i zabytki Gminy Zławieś Wielka”

Stowarzyszenie Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw i sołectwo Toporzysko zapraszają na rajd rowerowy „Krajobrazy i zabytki Gminy Zławieś Wielka”.

Data: 8 września 2018, sobota, godz. 10:00

Start (i meta): remiza OSP Toporzysko

Dystans: 68 km

Trasa: Toporzysko – Czarnowo – Stanisławka – Skłudzewo – Rzęczkowo – Zarośle Cienkie – Czarne Błota – Cegielnik – Przysiek – Stary Toruń – Górsk – Smolno – Pędzewo – Gutowo – Zławieś Mała – Zławieś Wielka – Toporzysko.

Dokładna trasa i zabytki umieszczono na mapce: MAPKA

Zakończenie: 17:00

Na koniec dla wszystkich uczestników rajdu ognisko, kiełbaski, napoje.

Rajd przeznaczony dla osób powyżej 12 lat. Dzieci do lat 15 jadą wyłącznie pod opieką rodziców lub opiekuna prawnego. Osoby niepełnoletnie powyżej 15 lat muszą przynieść podpisaną zgodę na uczestnictwo w rajdzie – ZGODA.

Uwaga – obowiązuje limit uczestników wynoszący 50 osób (według kolejności zgłoszeń). Aby zostać uczestnikiem rajdu należy zgłosić swoje uczestnictwo (podać imię i nazwisko) do sołtys Toporzyska Pani Iwony Owieśnej (tel. 533 308 498, iwonaowiesna1@wp.pl) lub do stowarzyszenia Lapidaria (tel. 798 844 269, ewangelicka.atlantyda@wp.pl, http://facebook.com/lapidariakujpom)

Uczestnictwo w rajdzie i podpisanie listy obecności jest równoważne z akceptacją Regulaminu Rajdu – REGULAMIN.

W razie niepogody trasa rajdu może ulec skróceniu, rajd zostanie przeniesiony na niedzielę, 9 września 2018 od 10:00 lub odbędzie się w innym terminie.

Trasa rajdu
[0: Toporzysko(start i meta), 1: Toporzysko (karczma), 2: Toporzysko (cmentarz ewangelicki), 3: Toporzysko (miejsce po dworze), 4: Czarnowo (przystań promowa), 5: Czarnowo (budynki hydrotechniczne), 6: Czarnowo (karczma), 7: Czarnowo (dworzec PKP), 8: Czarnowo (kościół), 9: Czarnowo (szkoła i cmentarz), 10: Toporzysko (dworzec PKP), 11: Toporzysko (szkoła), 12: Stanisławka (karczma), 13: Skłudzewo (dwór), 14: Skłudzewo (cmentarz rodowy), 15: Skłudzewo (grodzisko), 16: Rzęczkowo (cmentarz), 17: Rzęczkowo (dwór), 18: Rzęczkowo (grodzisko) 19: Zarośle Cienkie (miejsce po kaplicy), 20: Zarośle Cienkie (cmentarz i szkoła), 21: Przysiek (stawy), 22: Przysiek (dwór), 23: Stary Toruń (miejsce założenia Torunia), 24: Górsk (kościół), 25: Smolno (dawna fabryka), 26: Smolno (nadleśnictwo Gutowo), 27: Pędzewo (kaplica, cmentarz, szkoła), 28: Gutowo (szkoła i cmentarz), 29: Zławieś Wielka (kościół i szkoła), 30: Zławieś Wielka (cmentarz)]

Rajd rowerowy organizowany jest w ramach przedsięwzięcia „Dziedzictwo Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018” realizowanego przez stowarzyszenie Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw w partnerstwie z OSP Toporzysko, a dofinansowanego w konkursie Funduszu Inicjatyw Obywatelskich edycja 2018, którego operatorem jest Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.

Olęderski konkurs fotograficzny

„Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018. Cmentarz, stół, krajobraz, pamięć”. Konkurs fotograficzny idealnie wpisuje się w dwa ostatnie filary przedsięwzięcia realizowanego przez stowarzyszenie Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw. Krótko mówiąc w celu upamiętnienia istniejących do dziś śladów po olędrach i utrwalenia ich form obecności w krajobrazie kulturowym organizujemy konkurs fotograficzny dla dzieci i młodzieży do 18 lat pod tytułem Śladami olędrów w  gminie Zławieś Wielka. Temat traktujemy niezwykle szeroko. To nie muszą być wyłącznie obiekty o charakterze sakralnym i protestanckim zarazem (kościoły, kaplice, cmentarze), ale również chałupy, szkoły, wiatraki, młyny (o ile zostały zbudowane przez olędrów) oraz specyficzne środowisko przyrodnicze, w jakim żyli i które trwale przekształcali: podmokłe tereny nadrzeczne z kanałami, wałami i specyficzną szatą roślinną. Zdjęcia mogą nawet przedstawiać osoby o korzeniach olęderskich. Obiekty zachowane w całości, ruiny, powidoki w postaci pustych terp i zdziczałych sadów. Detal także jest mile widziany.

Instrukcja dla uczestników:

  1. Do 30 września 2018 roku prześlij na adres ewangelicka.atlantyda@wp.pl do 3 zdjęć pojedynczych zgodny z tematyką konkursu. Zdjęcia zapisane w formacie JPG, do 20 MB, a dłuższy bok fotki przynajmniej 2400px. Jeśli nie mieszczą się w pojedynczym mailu, wyślij oddzielnie.
  2. Obowiązkowo miej podpisaną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych na Twój udział w konkursie. Będziemy musieli je zebrać, takie są wymogi prawne.
  3. Pamiętaj, by koniecznie podać swoje imię, nazwisko, wiek, adres i opcjonalnie nr telefonu. Spokojnie RODO czuwa nad Twoimi danymi, zostaną użyte wyłącznie do celów organizacji konkursu.
  4. Zatytułuj każdą z prac. Podaj datę i miejsce wykonania zdjęcia i choć jednym zdaniem napisz w jaki sposób zdjęcie jest powiązane z tematyką konkursu.
  5. Fotografie mogą być zrobione jakimkolwiek aparatem (jednorazowy, otworkowy, analogowy, cyfrowy, lustrzanka, smartfon, tablet, a nawet dron). Najważniejsze by były Twojego autorstwa.
  6. Nadesłane zdjęcia mogły być już wcześniej zgłaszane i/lub nagradzane w innych konkursach, ważne by miejscem ich wykonania był teren gminy Zławieś Wielka.
  7. Zdjęcia mogą przedstawiać już nieistniejące obiekty bądź już nieżyjące osoby.
  8. Zdjęcia nie mogą być fotomontażem ani kolażem.
  9. Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi w październiku 2018 roku. Konkretny dzień podany zostanie później.
  10. Przynajmniej jedno Twoje zdjęcie trafi do publikacji podsumowującej przedsięwzięcie „Śladami Nadwiślańskich Olędrów – Toporzysko 2018”, a wszystkie do galerii internetowej.
  11. Nagrody? A pewnie, że są i to dla wszystkich, a dla laureatów upominki elektroniczne. Za I miejsce nagrody o wartości do 300 zł, za II i III miejsce nagrody o wartości do 150 zł. Wręczenie nagród nastąpi na minisympozjum podsumowującym na początku grudnia 2018.
  12. Wszelkie inne szczegóły znajdziesz w regulaminie.

Aha, nie musisz pochodzić z terenu gminy Zławieś Wielka, by brać udział w konkursie.

TUTAJ ZGODA na uczestnictwo w konkursie fotograficznym „Śladami olędrów w krajobrazie gminy Zławieś Wielka”

TUTAJ REGULAMIN konkursu fotograficznego „Śladami olędrów w krajobrazie gminy Zławieś Wielka”